Skip to main content

Forbhreathnú

Príomhchathair: Búcairist

Teanga oifigiúil de chuid an Aontais Eorpaigh: an Rómáinis

Ballstát de chuid an Aontais: ón 1 Eanáir 2007

Airgeadra: Leu na Rómáine (RON) Tá sé beartaithe ag an Rómáin an euro a ghlacadh a luaithe a shásóidh sí na coinníollacha riachtanacha.

Schengen: tá an Rómáin i mbun ullmhúcháin le teacht isteach i limistéar Schengen.

FigiúiríAchar na tíre - daonra - olltáirgeacht intíre (OTI) per capita i gcaighdeán cumhachta ceannaigh (CCC)

Córas polaitiúil

Poblacht leath-uachtaránachta í an Rómáin ag a bhfuil ceann rialtais, an príomh-aire, agus ceann stáit, an t-uachtarán. Tá feidhmeanna feidhmiúcháin ag an rialtas agus an t-uachtarán araon. Tá an tír roinnte ina 41 chontae agus bardas Bhúcairist. Tá gach contae á riar ag comhairle contae, a bhfuil gnóthaí áitiúla faoina cúram, agus ag maor atá freagrach as gnóthaí náisiúnta a riar ar leibhéal an chontae.

Áit ar léarscáil an Aontais

An trádáil agus an geilleagar

Seo na hearnálacha ba mhó i ngeilleagar na Rómáine in 2020: an tionsclaíocht (21.7%), an trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, seirbhísí iompair, cóiríochta agus bia (19.7%) agus an córas riaracháin phoiblí, gníomhaíochtaí cosanta agus oideachais, sláinte an duine, agus gníomhaíochtaí oibre sóisialta (16.5%).

Is go tíortha laistigh den Aontas a thrádáiltear 74 % d’easpórtálacha na Rómáine (an Ghearmáin 23%, an Iodáil 11% agus an Fhrainc 7%), agus maidir le heaspórtálacha go háiteanna lasmuigh den Aontas, téann 3% díobh chun na Tuirce agus 2% chun na Ríochta Aontaithe.

Ó thaobh iompórtálacha de, tagann 74% ó Bhallstáit an Aontais (an Ghearmáin 21%, an Iodáil 9% agus an Ungáir 7%), agus maidir le hiompórtálacha ó lasmuigh den Aontas, tagann 6% ón tSín agus 4% ón Tuirc.

An Rómáin san Aontas

Parlaimint na hEorpa

Tá 32 Fheisire ag an Rómáin i bParlaimint na hEorpa. Seo roinnt eolais faoi na Feisirí sin.

Oifig Pharlaimint na hEorpa sa Rómáin

Comhairle an Aontais Eorpaigh

Is i gComhairle an Aontais Eorpaigh a thagann airí náisiúnta le chéile go rialta le dlíthe an Aontais a ghlacadh agus a mbeartais a chomhordú. Bíonn ionadaithe as rialtas na Rómáine i láthair go rialta ag cruinnithe na Comhairle. Ní hiad na hionadaithe céanna a bhíonn i láthair ag gach cruinniú – tá sin ag brath ar an réimse beartais.

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Ní uachtarán buan amháin (fearacht Uachtaráin an Choimisiúin agus na Parlaiminte) atá ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Ina ionad sin, is í an tír a bhfuil uachtaránacht na Comhairle faoina cúram a stiúrann an obair sin. Bíonn an ról sin ag gach Ballstát ar a sheal ar feadh 6 mhí.

Le linn na tréimhse 6 mhí sin, bíonn airí ó rialtas thír na huachtaránachta i bhfeighil ar chruinnithe na Comhairle sna réimsí beartais éagsúla, glacann siad páirt i leagan amach chláir na gcruinnithe sin agus éascaíonn siad an caidreamh le hinstitiúidí eile an Aontais Eorpaigh.

Na tréimhsí a mbeidh an uachtaránacht faoi chúram na Rómáine lena linn:

Eanáir-Meitheamh 2019

Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh

Uachtaránacht reatha Chomhairle an Aontais

An Coimisiún Eorpach

Is í Adina-Ioana Vălean an Coimisinéir atá ainmnithe ag an Rómáin chuig an gCoimisiún Eorpach agus cúraimí Iompair uirthi.

Tá oifig áitiúil ag an gCoimisiún i ngach Ballstát. ‘Ionadaíochtaí an Choimisiúin’ a thugtar ar na hoifigí sin.

Ionadaíocht an Choimisiúin sa Rómáin

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

15 ionadaí ag an Rómáin ar Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Eagraíocht chomhairleach atá sa choiste sin ina bhfuil fostóirí, oibrithe agus grúpaí leasa eile. Faigheann na hinstitiúidí comhairle i dtaobh dlíthe atá beartaithe le go mbeidh tuiscint níos fearr acu ar an tionchar a bheadh ag na dlíthe sin ar dhálaí oibre agus sóisialta sna Ballstáit.

Coiste Eorpach na Réigiún

15 ionadaí ag an Rómáin ar Choiste Eorpach na Réigiún, is é sin tionól an Aontais Eorpaigh d'ionadaithe réigiúnacha agus áitiúla. Faigheann na hinstitiúidí comhairle ón gcoiste sin i dtaobh dlíthe atá beartaithe le gur féidir an dearcadh atá ag gach réigiún faoi leith san Aontas i dtaobh na ndlíthe sin a thuiscint agus a chur san áireamh.

Buanionadaíocht chuig an Aontas Eorpach

Bíonn an Rómáin i dteagmháil freisin le hinstitiúidí an Aontais Eorpaigh tríd an mbuanionadaíocht atá aici sa Bhruiséil. Sin ‘ambasáid na Rómáine chuig an Aontas’ agus is é is príomhchúram di deimhin a dhéanamh de go bhfuil leasanna agus beartais na tíre á gcur chun cinn go héifeachtach san Aontas.

Buiséid agus Maoiniú

Cá mhéad a íocann agus a fhaigheann an Rómáin?

Déantar an méid atá le híoc ag gach tír de chuid an Aontais Eorpaigh a ríomh ar bhealach cothrom, de réir na n-acmhainní atá ag gach tír ar leith. Íocann na tíortha sin a bhfuil geilleagair mhóra acu níos mó airgid isteach sa bhuiséad ná na tíortha sin a bhfuil geilleagair bheaga acu.
Níl sé d'aidhm ag buiséad an Aontais Eorpaigh an rachmas a athdháileadh, ach cuirtear béim ar riachtanais mhuintir na hEorpa ina n‑iomláine. 

Figiúirí faoi bhuiséad, ioncam agus caiteachas an Aontais Eorpaigh:

Tionscadail sa Rómáin a fuair maoiniú ón Aontas Eorpach

An t-airgead a d’íoc an Rómáin isteach i mbuiséad an Aontais Eorpaigh, úsáidtear é le cláir agus tionscadail a mhaoiniú i dtíortha uile an Aontais, cuir i gcás, déanamh bóithre, maoiniú do thaighdeoirí agus cosaint an chomhshaoil.

Tuilleadh eolais faoin gcaoi a dtéann an maoiniú ón Aontas Eorpach chun tairbhe don Rómáin.