Co nam daje wspólna waluta?
Pomysł utworzenia unii gospodarczej i walutowej (UGW) od 1960 r. był wielokrotnie przedmiotem dyskusji na forum Unii Europejskiej. Utworzenie UGW wiązało się z koordynowaniem polityk gospodarczych i budżetowych, prowadzeniem wspólnej polityki pieniężnej oraz posługiwaniem się euro jako wspólną walutą. Wspólna waluta oferuje wiele korzyści:
- ułatwia przedsiębiorstwom prowadzenie handlu międzynarodowego
- ułatwia podróże, a także dłuższe wyjazdy za granicę do pracy lub na studia
- utrzymuje ceny na stabilnym poziomie.
Jednak przez wiele lat na przeszkodzie temu projektowi stawały różne kwestie gospodarcze i polityczne: brak zaangażowania politycznego, brak zgody co do priorytetów gospodarczych oraz zawirowania na rynkach międzynarodowych. Wszystko to odegrało rolę w spowolnieniu postępów na drodze do unii gospodarczej i walutowej.
Droga do euro
Okres stabilności walut w skali międzynarodowej panujący zaraz po wojnie nie potrwał długo. Zawirowania na międzynarodowych rynkach walutowych zagroziły wspólnemu systemowi cen wspólnej polityki rolnej, która była wówczas głównym filarem Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Późniejsze próby ustabilizowania kursów wymiany ucierpiały w wyniku kryzysu naftowego i innych wstrząsów. W 1979 r. ustanowiono Europejski System Walutowy.
ESW był oparty na systemie kursów wymiany stosowanym w celu utrzymania kursu walut uczestniczących w systemie w określonym przedziale. To kompletnie nowe podejście było precedensem w dziedzinie koordynacji polityki pieniężnej krajów UE i z powodzeniem funkcjonowało przez ponad dziesięć lat.
Od Maastricht do wprowadzenia euro i strefy euro
Pod przewodnictwem Jacques’a Delorsa, ówczesnego przewodniczącego Komisji Europejskiej, prezesi banków centralnych państw członkowskich UE opracowali w 1989 r. „raport Delorsa”, zawierający wskazówki dotyczące stworzenia UGW. Zaproponowano trzystopniowy okres przygotowawczy obejmujący lata 1990–1999. Szefowie państw i rządów krajów UE przyjęli te zalecenia.
W grudniu 1991 r. Rada Europejska przyjęła nowy Traktato Unii Europejskiej (traktat z Maastricht) zawierający zapisy potrzebne do wprowadzenia w życie unii walutowej.
Po dziesięciu latach przygotowań 1 stycznia 1999 r. euro weszło w życie. Przez pierwsze trzy lata było walutą „niewidzialną”, stosowaną wyłącznie do celów rachunkowości oraz płatności elektronicznych. Monetyibanknotyweszły w życie 1 stycznia 2002 r. w 12 krajach UE, powodując największą w historii wymianę gotówki.
Dziś ponad 350 mln Europejczyków w 21 krajach UE używa codziennie wspólnej waluty, która jest namacalnym symbolem integracji europejskiej. Kolejne kraje przygotowują się do przyjęcia euro w przyszłości.