Skip to main content

Leagan soléite - An tAontas Eorpach

Leagan soléite

A bhuí leis an leagan soléite
cuirtear faisnéis ar fáil sa chaoi go mbeidh
sé éasca do chách í a léamh agus a thuiscint.

Easy to read - Symbol

 

© Lógó Leagain Sholéite na hEorpa: Inclusion Europe. Tuilleadh faisnéise: https://www.inclusion-europe.eu/easy-to-read/

An tAontas Eorpach

Is éard atá san Aontas Eorpach ná grúpa de 27 dtír san Eoraip.
Tháinig na tíortha sin i gceann a chéile
chun gurbh fhearr, gurbh éasca agus gur shábháilte saol na ndaoine.
Shocraigh siad oibriú i gcomhar le chéile agus cuidiú le chéile.

Léarscáil de thíortha uile an Aontais Eorpaigh

 

I dtosach ní raibh ach 6 thír san Eoraip a thosaigh ag obair le chéile.

  • an Bheilg
  • an Fhrainc
  • an Ghearmáin
  • an Iodáil
  • an Ísiltír
  • Lucsamburg

Níorbh fhada go raibh níos mó tíortha san Eoraip ag dul i
bpáirt leis na tíortha sin
agus is amhlaidh a tháinig ann don Aontas Eorpach.

I Meitheamh 2016 shocraigh an Ríocht Aontaithe
ar éirí as a bheith san Aontas Eorpach.
Dá réir sin, ón 31 Eanáir 2020 ar aghaidh, ní bheidh
an Ríocht Aontaithe mar chuid den Aontas Eorpach a thuilleadh.

Spriocanna agus luachanna an Aontais Eorpaigh

Oibríonn gach tír atá san Aontas Eorpach i gcomhar le chéile
chun féachaint chuige:

Tá roinnt luachanna tábhachtacha i gcoiteann
ag tíortha an Aontais Eorpaigh.
Mar shampla, féachann siad chuige gur mar a chéile
a chaitear le gach duine agus go n-urramaítear a gcearta.

Síocháin san Eoraip

An tSaorghluaiseacht

A bhuíochas leis an Aontas Eorpach is amhlaidh is éasca ag daoine
dul ó thír go chéile gan bhac.
Is féidir leo cónaí, staidéar nó obair a dhéanamh
ina rogha tír san Aontas Eorpach.
Mar shampla, is féidir le duine as an bhFrainc
dul chun cónaithe san Iodáil agus a bheith ag obair ann.
Nó is féidir le mac léinn as an mBeilg dul go hollscoil sa Ghréig.

Happy travelers

Is féidir le rudaí, seirbhísí agus airgead gluaiseacht gan bhac
ó thír go chéile san Aontas Eorpach freisin.

An tAontas Eorpach agus an domhan

Is tábhachtach an ról atá ag an Aontas Eorpach ar fud an domhain ar
bhealaí go leor.
Mar shampla:

  • Is iomaí rud agus seirbhís a dhíolann sé le tíortha eile.
    Ceannaíonn sé rudaí ó thíortha eile chomh maith.
    Cabhraíonn sé sin leis an ngeilleagar domhanda a
    chothú.
  • Cabhraíonn sé leis na milliúin daoine
    atá ina gcónaí i dtíortha bochta lasmuigh den Aontas Eorpach.
  • Féachann sé le háit níos sábháilte a dhéanamh den domhan,
    áit a gcaitear go cothrom le daoine agus a n-urramaítear na dlíthe.

Becoming part of the European Union

Is féidir le tír ballraíocht san Aontas Eorpach
a bhaint amach más rud é:

Tá na tíortha seo ag féachaint le ballraíocht san Aontas Eorpach
a bhaint amach:

  • an Albáin
  • an Macadóine Thuaidh
  • Montainéagró
  • an tSeirbia
  • an Tuirc

Chun ballraíocht san Aontas Eorpach a bhaint amach
ní mór do na tíortha sin
féachaint le dlíthe agus le luachanna uile an Aontais Eorpaigh
a chur i bhfeidhm ina dtír féin.

Limistéar Schengen

Is é an tAontas Eorpach a bhunaigh ‘Limistéar Schengen’.

Níl aon teorainneacha i Limistéar Schengen
Is féidir le daoine dul ó thír go chéile go héasca gan bhac ann
Níl acu dul trí sheiceálacha ná trí rialuithe teorann
agus iad ag dul ó thír go chéile.

A bhuíochas le Limistéar Schengen is éasca anois ag daoine
dul ag taisteal i gcomhair na hoibre nó na turasóireachta.

Bunaíodh Limistéar Schengen sa bhliain 1985.
Sa lá atá inniu ann tá 22 as 27 dtír an Aontais Eorpaigh
i Limistéar Schengen.

Is iad na tíortha sin ná:

  • an Bheilg
  • an Danmhairg
  • an Eastóin
  • an Fhionlainn
  • an Fhrainc
  • an Ghearmáin
  • an Ghréig
  • an Iodáil
  • an Ísiltír
  • an Laitvia
  • an Liotuáin
  • Lucsamburg
  • Málta
  • an Ostair
  • an Pholainn
  • an Phortaingéil
  • an tSeicia
  • an Spáinn
  • an tSlóivéin
  • an tSlóvaic
  • an tSualainn
  • an Ungáir

Tá 4 thír lasmuigh den Aontas Eorpach
i limistéar Schengen chomh maith:

  • an Eilvéis
  • an Iorua
  • an Íoslainn
  • Lichtinstéin

Ciallaíonn sé sin gur féidir le daoine taisteal go héasca gan bhac
ó thír amháin díobh sin go tír eile.
Fágann sin gurb éasca ag daoine cuairt a thabhairt ar aon tír acu sin
i gcomhair na turasóireachta nó na hoibre.

Happy travelers

 

Teangacha an Aontais Eorpaigh

Tá a dteanga féin ag muintir gach tíre
san Aontas Eorpach.
Cosnaíonn an tAontas Eorpach an ceart atá ag saoránaigh
cumarsáid a dhéanamh ina dteanga féin.

The word 'hello' in different languages

Sin an fáth a gcuireann an tAontas Eorpach
gach faisnéis agus doiciméad tábhachtach ar fáil
i ngach teanga a labhraítear i dtíortha an Aontais:

  • Béarla
  • Bulgáiris
  • Cróitis
  • Danmhairgis
  • Eastóinis
  • Fionlainnis
  • Fraincis
  • Gaeilge
  • Gearmáinis
  • Gréigis
  • Iodáilis
  • Laitvis
  • Liotuáinis
  • Máltais
  • Ollainnis
  • Polainnis
  • Portaingéilis
  • Rómáinis
  • Seicis
  • Slóivéinis
  • Slóvaicis
  • Spáinnis
  • Sualainnis
  • Ungáiris

Dá réir sin, bíonn teacht ag gach duine san Aontas Eorpach
ar fhaisnéis thábhachtach ina theanga féin
rud a fhágann gur féidir leis an fhaisnéis sin a thuiscint.

Airgeadra an Aontais Eorpaigh

Is é an t-airgeadra céanna a úsáideann bunús na
formhór na dtíortha atá san Aontas Eorpach.

Tá an euro in úsáid faoi láthair ag 19 gcinn as 27 dtír an Aontais Eorpaigh. Is iad na tíortha sin ná:

  • an Bheilg
  • an Chipir
  • an Eastóin
  • Éire
  • an Fhionlainn
  • an Fhrainc
  • an Ghearmáin
  • an Ghréig
  • an Iodáil
  • an Ísiltír
  • an Laitvia
  • an Liotuáin
  • Lucsamburg
  • Málta
  • an Ostair
  • an Phortaingéil
  • an Spáinn
  • an tSlóivéin
  • an tSlóvaic

Bratach na hEorpa

Seo bratach an Aontais Eorpaigh:

The flag of the European Union

Tá dath gorm ar bhratach an Aontais Eorpaigh
agus tá ciorcal de réaltaí óir uirthi.
Is siombail í go bhfuil tíortha an Aontais Eorpaigh
aontaithe agus go seasann siad le chéile.

Aintiún na hEorpa

Tá a fonn féin ag gach tír
lena léirítear na luachanna agus an cultúr atá ag an tír sin.
Aintiún’ a thugtar ar an bhfonn sin.

Tá a aintiún féin ag an Aontas Eorpach freisin.
In 1985 roghnaigh na daoine
a dhéanann cinntí san Aontas Eorpach
fonn le cumadóir an-tábhachtach
mar aintiún an Aontais Eorpaigh.

Ludwig van Beethoven an t-ainm atá ar an gcumadóir.

Aontaithe san éagsúlacht

Úsáideann an tAontas Eorpach an nath ‘aontaithe san éagsúlacht
chun na luachanna atá aige a léiriú.

Is éard atá i gceist le bheith aontaithe san éagsúlacht:

An chaoi a n-oibríonn an tAontas Eorpach

Tá 3 phríomhchomhlacht ag an Aontas Eorpach:

Tá na 3 chomhlacht sin an-tábhachtach ag an Aontas Eorpach.
Oibríonn siad i ndlúthchomhar le chéile chun cúrsaí a fheabhsú san
Eoraip.

  • Molann an Coimisiún Eorpach dlíthe.
  • Pléitear na dlíthe sin i bParlaimint na hEorpa
    agus i gComhairle an Aontais Eorpaigh
    agus déantar cinntí
    más mian leo go gcuirfí i bhfeidhm iad san Eoraip.
  • Má chinneann siad gur cheart dlí a chur i bhfeidhm san Eoraip
    ní mór do thíortha uile an Aontais Eorpaigh
    féachaint chuige go gcuirtear an dlí sin i bhfeidhm ina dtír féin.

I measc na gcomhlachtaí eile atá tábhachtach ag an Aontas Eorpach tá:

  • Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh,
    comhlacht a chinntíonn go gcuirtear gach dlí i bhfeidhm
    mar is ceart san Aontas Eorpach.
  • an Chúirt Iniúchóirí,
    comhlacht a chinntíonn go gcaitear airgead an Aontais Eorpaigh
    mar is ceart.

Tá comhlachtaí eile ann de chuid an Aontais Eorpaigh
a bhfuil obair thábhachtach ar siúl acu freisin.
Mar shampla, tá comhlachtaí ann a bhfuil sé de chúram orthu:

Tuilleadh eolais